سرگیجه و عدم تعادل از آن دسته علائمی هستند که هم اضطرابزا هستند و هم میتوانند زندگی روزمره را مختل کنند بعضی افراد احساس چرخش محیط دارند، بعضیها احساس سبکی سر یا عدم ثبات روی پا را تجربه میکنند و گروهی هم فقط در موقعیتهایی مثل بلند شدن ناگهانی، نگاه کردن به صفحه موبایل در خودرو، یا حرکت در مکانهای شلوغ دچار بدتر شدن علائم میشوند نکته مهم این است که سرگیجه همیشه یک علت واحد ندارد و برای درمان درست باید علت به شکل دقیق مشخص شود
در تهران مراکز مختلفی خدمات مرتبط با سرگیجه ارائه میدهند اما اگر مسیر تشخیص درست طی نشود ممکن است بیمار ماهها بین پزشکهای مختلف سرگردان شود یا درمانهای غیرهدفمند بگیرد در این رپورتاژ توضیح میدهیم تست تعادل دقیقا چیست، VNG چه کمکی میکند، چه کسانی کاندید مناسب هستند و چگونه میتوان از این ارزیابی بیشترین نتیجه را گرفت
سرگیجه با عدم تعادل چه فرقی دارد
خیلیها هر نوع حال بد را سرگیجه مینامند اما از نظر بالینی تفاوت مهمی بین سرگیجه چرخشی و عدم تعادل وجود دارد سرگیجه چرخشی یعنی حس کنید محیط میچرخد یا خودتان در حال چرخش هستید این حالت اغلب به سیستم وستیبولار گوش داخلی مربوط میشود در مقابل عدم تعادل میتواند به شکل تلوتلو خوردن، احساس کشیده شدن به یک سمت، یا ناپایداری در راه رفتن باشد و ممکن است علاوه بر گوش داخلی با بینایی، اعصاب محیطی، ستون فقرات گردن، یا حتی مشکلات دارویی و متابولیک هم مرتبط باشد
تفکیک درست این علائم در همان جلسه اول اهمیت دارد چون تعیین میکند کدام مسیر تشخیصی منطقیتر است و چه تستهایی باید انجام شود
تست تعادل چیست و چرا اهمیت دارد
وقتی پزشک یا ادیولوژیست به اختلالات گوش داخلی مشکوک میشود لازم است عملکرد سیستم تعادلی بررسی شود تستهای تعادلی کمک میکنند مشخص شود آیا مشکل از یک گوش است یا هر دو، شدت درگیری چقدر است، آیا سیستم تعادلی دچار ضعف است یا تحریکپذیری غیرطبیعی دارد و آیا الگوی علائم با بیماریهایی مثل BPPV التهاب عصب وستیبولار منییر یا سایر علل مرکزی سازگار است یا خیر
این اطلاعات باعث میشود درمان هدفمند شود مثلا در برخی بیماران مانورهای خاص سر و بدن کافی است و در برخی دیگر تمرینهای توانبخشی وستیبولار یا پیگیری پزشکی لازم میشود
VNG دقیقا چیست و چه چیزی را نشان میدهد
VNG مخفف ویدئونیسـتاگموگرافی است این تست با کمک عینک یا گگل مخصوص، حرکات چشم را ثبت میکند چون چشمها و سیستم تعادل ارتباط مستقیم دارند وقتی گوش داخلی تحریک میشود یا اختلال دارد، یک سری حرکات غیرارادی چشم ایجاد میشود که به آن نیستاگموس میگویند VNG با ثبت و تحلیل این حرکات، به ارزیابی عملکرد وستیبولار کمک میکند
در یک پروتکل استاندارد VNG معمولا چند بخش دارد بخشهایی برای بررسی حرکات چشمی، پاسخ چشم به حرکت سر یا محرکهای بینایی و بخشهایی برای تحریک گوش داخلی و مقایسه عملکرد سمت راست و چپ همین مقایسه است که به تشخیص ضعف یکطرفه یا درگیری دوطرفه کمک میکند
چه زمانی انجام VNG توصیه میشود
اگر سرگیجه شما تکرارشونده است، با حرکت سر تشدید میشود، همراه با عدم تعادل طولانیمدت است، یا بعد از یک دوره عفونت یا بیماری ویروسی شروع شده، تست VNG میتواند بسیار کمککننده باشد همچنین اگر علائم شما با درمانهای ساده برطرف نشده یا پزشک نیاز دارد بین علل مختلف افتراق دهد، این تست ارزش تشخیصی بالایی دارد
در برخی افراد علائم همراه مثل تهوع شدید، تاری دید هنگام حرکت، یا احساس ناپایداری در محیطهای شلوغ هم میتواند نشانه درگیری سیستم تعادلی باشد و در چنین شرایطی ارزیابی دقیق منطقی است به ویژه وقتی بیمار همزمان علائم شنوایی مثل وزوز گوش یا احساس پری گوش داشته باشد چون بعضی بیماریها همزمان هم شنوایی و هم تعادل را تحت تاثیر قرار میدهند
قبل از تست تعادل چه نکاتی را باید رعایت کرد
برای اینکه نتیجه VNG قابل اعتماد باشد باید برخی نکات رعایت شود چون بعضی داروها میتوانند پاسخهای تعادلی را تغییر دهند و نتیجه را کمارزش کنند معمولا توصیه میشود بیمار قبل از تست درباره داروهای مصرفی به مرکز اطلاع دهد و طبق دستور پزشک یا مرکز، برخی داروهای خاص را موقتا قطع کند همچنین بهتر است بیمار با معده خیلی سنگین مراجعه نکند چون بعضی بخشهای تست میتواند تهوع ایجاد کند
اگر فرد لنز تماسی استفاده میکند بهتر است از قبل هماهنگ کند چون در بعضی مراکز استفاده از لنز در زمان تست توصیه نمیشود همچنین بهتر است همراه داشته باشید چون ممکن است پس از تست برای مدت کوتاهی احساس سرگیجه یا عدم ثبات ایجاد شود و رانندگی بلافاصله انتخاب خوبی نباشد
در طول تست چه اتفاقی میافتد و آیا درد دارد
VNG تست دردناکی نیست اما ممکن است در برخی مراحل حس سرگیجه ایجاد شود این سرگیجه بخشی از فرآیند ارزیابی است و به تیم کمک میکند پاسخ سیستم تعادلی را بسنجد ادیولوژیست مرحله به مرحله توضیح میدهد چه چیزی قرار است انجام شود و اگر بیمار ناراحت باشد میتوان بین مراحل وقفه کوتاه ایجاد کرد
نکته مهم این است که انجام تست در محیط آرام و با توضیح دقیق باعث میشود بیمار همکاری بهتری داشته باشد و نتیجه دقیقتر به دست آید
بعد از VNG چه میشود و چطور به درمان کمک میکند
ارزش اصلی VNG در این است که نتیجه را به یک برنامه درمانی تبدیل میکند اگر الگو به BPPV بخورد ممکن است مانورهای خاص همان روز یا در جلسات بعدی انجام شود اگر ضعف وستیبولار یکطرفه گزارش شود ممکن است تمرینهای توانبخشی وستیبولار پیشنهاد شود اگر یافتهها غیرمعمول باشد ممکن است ارجاع به متخصص مغز و اعصاب یا بررسیهای تکمیلی مطرح شود
در بسیاری از موارد بیمار با دانستن علت اصلی آرامتر میشود چون سرگیجه از علائمی است که ناشناخته بودنش اضطراب را تشدید میکند وقتی تشخیص روشن باشد، درمان هدفمند میشود و مسیر پیگیری هم قابل پیشبینیتر خواهد بود
تست تعادل و شنوایی چه ارتباطی دارند
گوش داخلی هم مسئول شنوایی است و هم تعادل به همین دلیل در برخی بیماران همراهی علائم شنوایی و تعادلی اهمیت ویژه دارد مثلا اگر فرد علاوه بر سرگیجه دچار کاهش شنوایی یا وزوز باشد، لازم است بررسی شنوایی هم انجام شود تا تصویر کاملتری از وضعیت گوش داخلی به دست آید در چنین شرایطی انجام شنواییسنجی و سپس تصمیم درباره مسیر درمان میتواند بسیار کمککننده باشد
اگر شما در تهران به دنبال مسیر تشخیصی دقیق هستید، انجام تست تعادل در کنار یک ارزیابی استاندارد میتواند از درمانهای آزمون و خطا جلوگیری کند و سریعتر شما را به نتیجه برساند
سرگیجه و عدم تعادل علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند چون علتهای مختلفی دارند و درمان هر علت متفاوت است VNG یکی از مهمترین ابزارهای ارزیابی سیستم تعادلی است که با تحلیل حرکات چشم، اطلاعات دقیقی درباره عملکرد گوش داخلی ارائه میدهد انتخاب مرکز معتبر، رعایت نکات قبل از تست و تفسیر درست نتایج باعث میشود این ارزیابی به یک برنامه درمانی موثر تبدیل شود
این خدمات در کلینیک سمعک و شنوایی سنجی کاج تهران واقع در سعادت آباد با مدیریت ادیولوژیست علی احمدی انجام میشود و مراجعان میتوانند برای دریافت مشاوره تخصصی، شنواییسنجی، تجویز و تنظیم سمعک و سایر خدمات مرتبط از طریق اطلاعات زیر با این مجموعه در ارتباط باشند .
آدرس : تهران – سعادتآباد – بالاتر از میدان کاج – خیابان علیاکبر ۱۲ – پلاک ۴۳ – طبقه ۳ – واحد ۹
02191096300
02122362198
