به گزارش مجله خبری ارزهای دیجیتال لورس :

شاخص دلار آمریکا (DXY) چیست و چه تأثیری بر بازارهای جهانی دارد؟

معرفی شاخص دلار آمریکا

شاخص دلار آمریکا که با نماد DXY یا گاهی USDX شناخته میشود، معیاری برای سنجش ارزش دلار در برابر سبدی از ارزهای مهم جهانی است. این شاخص نقش کلیدی در تحلیلهای اقتصادی و مالی ایفا میکند و برای گروههای مختلف شامل سرمایهگذاران، تحلیلگران، تریدرها و سیاستگذاران به عنوان یک معیار سنجش قابل اتکا شناخته میشود.

اجزای تشکیلدهنده شاخص دلار

شاخص دلار شامل شش ارز اصلی جهانی است که با وزنهای متفاوت در محاسبه شاخص نقش دارند. این ارزها نماینده مهمترین شرکای تجاری آمریکا در زمان طراحی این شاخص در سال ۱۹۷۳ هستند. هر یک از این ارزها بر اساس حجم تجارت و اهمیت اقتصادی، سهم متفاوتی در این شاخص دارند.

ترکیب وزنی شاخص دلار:

ارز	نماد	وزن تقریبی در DXY
یورو	EUR	۵۷.۶٪
ین ژاپن	JPY	۱۳.۶٪
پوند بریتانیا	GBP	۱۱.۹٪
دلار کانادا	CAD	۹.۱٪
کرون سوئد	SEK	۴.۲٪
فرانک سوئیس	CHF	۳.۶٪

یورو با بیش از ۵۷٪ بیشترین وزن را در این گروه دارد، زیرا منطقه یورو به عنوان بزرگترین شریک تجاری آمریکا در نظر گرفته شده است. تغییرات ارزش یورو نسبت به دلار معمولاً تأثیر قابل توجهی بر شاخص دلار دارد.

تاریخچه شکلگیری شاخص دلار

پیدایش DXY به سال ۱۹۷۳ بازمیگردد، زمانی که نظام مالی جهانی دستخوش یکی از مهمترین تحولات خود شد. فدرال رزرو آمریکا این شاخص را به عنوان معیاری برای سنجش قدرت دلار در برابر ارزهای اصلی جهان معرفی کرد.

نقاط عطف تاریخی:

• ۱۹۷۱: پایان سیستم برتون وودز و آغاز نظام نرخهای شناور ارز
• ۱۹۷۳: معرفی رسمی شاخص دلار توسط فدرال رزرو
• ۱۹۹۹: جایگزینی یورو به جای ارزهای اروپایی قبلی در ترکیب شاخص
• ۲۰۲۰: رسیدن شاخص به بالاترین سطح از سال ۲۰۰۲ (نزدیک به ۱۰۳ واحد)

نحوه محاسبه شاخص دلار

محاسبه USDX بر پایه یک میانگین هندسی وزنی از نرخ مبادله ارزهای تشکیلدهنده انجام میشود. فرمول محاسبه به این صورت است:

USDX = 50.14348112 × (EURUSD^-0.576) × (USDJPY^0.136) × (GBPUSD^-0.119) × (USDCAD^0.091) × (USDSEK^0.042) × (USDCHF^0.036)

عدد پایه ۱۰۰ در سال ۱۹۷۳ تعیین شد تا مبنای مقایسههای بعدی باشد. هر مقدار بالاتر از ۱۰۰ به معنای تقویت دلار نسبت به آن زمان و مقدار کمتر به معنای تضعیف دلار است.

عوامل مؤثر بر شاخص دلار

شاخص دلار تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و روانی قرار دارد:

۱. سیاستهای پولی فدرال رزرو: تغییرات نرخ بهره و برنامههای تسهیل کمی (QE) بیشترین تأثیر را بر دلار دارند.
۲. شاخصهای کلان اقتصادی آمریکا: رشد GDP، نرخ بیکاری و تورم مستقیماً بر DXY اثر میگذارند.
۳. تراز تجاری آمریکا: مازاد تجاری باعث تقویت دلار و کسری تجاری معمولاً موجب تضعیف آن میشود.
۴. ثبات ژئوپلیتیک: در زمان بحرانهای جهانی، دلار به عنوان پناهگاه امن عمل میکند.
۵. سیاستهای سایر بانکهای مرکزی: تصمیمات بانک مرکزی اروپا یا بانک انگلستان میتواند بر شاخص دلار تأثیر بگذارد.

تأثیر شاخص دلار بر بازارهای مالی

DXY نه تنها معیاری برای سنجش ارزش دلار در بازار ارز است، بلکه تأثیر عمیقی بر بازارهای جهانی، کالاها، بازار کریپتو و تجارت بینالملل دارد.

بازار طلا و کالاها:

• رابطه معکوس بین DXY و قیمت طلا (معمولاً وقتی دلار قوی میشود، طلا ارزانتر میشود)
• تأثیر بر قیمت نفت و سایر کالاهای دلاری

بازار سهام آمریکا:

• دلار قوی میتواند به شرکتهای صادرکننده آمریکایی آسیب بزند
• از سوی دیگر، نشاندهنده اقتصاد قدرتمند و جذابیت سرمایهگذاری است

ارزهای دیجیتال:

• معمولاً رابطه معکوس بین ارزش دلار و بیتکوین وجود دارد
• در دورههای تضعیف دلار، تمایل به سرمایهگذاری در داراییهای جایگزین مانند بیتکوین افزایش مییابد

روشهای تحلیل و معامله شاخص دلار

برای تحلیل و معامله DXY میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:

ابزارهای تحلیل:

• تحلیل تکنیکال: استفاده از اندیکاتورهایی مانند RSI، MACD و میانگین متحرک
• تحلیل فاندامنتال: بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر دلار

پلتفرمهای معاملاتی:

• TradingView برای تحلیل پیشرفته
• متاتریدر ۴ و ۵ برای معاملات مستقیم
• صندوقهای قابل معامله (ETF) مرتبط با شاخص دلار

انتقادات و چالشهای پیشرو

با وجود اهمیت بالای DXY، برخی انتقادات به ساختار فعلی آن وارد است:

• عدم حضور یوان چین و پزو مکزیک با وجود حجم بالای تجارت با آمریکا
• وزن بسیار بالای یورو (۵۷.۶٪) در مقایسه با سایر ارزها
• عدم بهروزرسانی ترکیب ارزی متناسب با تغییرات تجارت جهانی

نتیجهگیری

شاخص دلار آمریکا ابزاری کلیدی برای سنجش قدرت دلار در برابر سبدی از ارزهای جهانی است که درک صحیح آن میتواند نقش مهمی در تحلیل روندهای اقتصادی و نوسانات بازارهای مالی مانند طلا، نفت، بیتکوین و… ایفا کند. این شاخص تحت تأثیر عواملی مانند سیاستهای فدرال رزرو، نرخ بهره، تورم و… قرار دارد و از طریق ابزارهایی مانند قراردادهای آتی، ETFها و تحلیلهای تکنیکال یا فاندامنتال قابل معامله و تحلیل است. هرچند ترکیب سبد ارزی آن با انتقاداتی مواجه است، اما همچنان DXY به عنوان راهنمای کاربردی برای تحلیلگران اقتصادی و سرمایهگذاران، در اتخاذ تصمیمات مالی هوشمندانه و استراتژیک جایگاه ویژهای دارد.

سوالات متداول

شاخص دلار دقیقاً چیست؟
DXY معیاری برای سنجش ارزش دلار در برابر سبدی متشکل از ۶ ارز مهم جهانی شامل یورو، ین، پوند و… است. این شاخص نشان میدهد که دلار نسبت به این ارزها در حال تقویت یا تضعیف است.

چه عواملی بر ارزش دلار آمریکا تأثیر میگذارند؟
از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر DXY میتوان به سیاستهای پولی فدرال رزرو، نرخ بهره، تورم، رشد اقتصادی (GDP)، تراز تجاری و رویدادهای ژئوپلیتیک اشاره کرد.

وقتی شاخص دلار افزایش مییابد چه اتفاقی میافتد؟
افزایش شاخص به معنای تقویت دلار در برابر سبد ارزی شاخص است. این موضوع معمولاً باعث کاهش قیمت طلا و کالاها، تقویت صادرات آمریکا و تضعیف بازارهای دلاری میشود.

آیا DXY و قیمت طلا همبستگی دارند؟
بله، معمولاً USDX و طلا رابطه معکوس دارند. زمانی که DXY بالا میرود، طلا که به دلار قیمتگذاری میشود برای خریداران جهانی گرانتر شده و قیمت آن کاهش مییابد.

رابطه DXY با ارزهای دیجیتال چگونه است؟
شاخص دلار و بیتکوین معمولاً همبستگی معکوس دارند. در دورههای تضعیف دلار، تمایل به سرمایهگذاری در داراییهای جایگزین مانند بیتکوین افزایش مییابد. البته این رابطه مطلق نیست و به شرایط بازار بستگی دارد.